Galatasaray Fenerbahçe derbi tarihi

20 Mart Pazar günü Galatasaray Fenerbahçe maçının ilk düdüğüyle birlikte Türk futbolunun bu en büyük rekabetlerinden birinde bir sayfa daha açılacak. 1909 yılında başlayan ve üzerinden 107 yıl geçen bu rekabet, geride sayfalara sığmayacak kadar çok hatıra bıraktı elbette.
Galatasaray Fenerbahçe derbi tarihi
20 Mart Pazar günü Galatasaray Fenerbahçe maçının ilk düdüğüyle birlikte Türk futbolunun bu en büyük rekabetlerinden birinde bir sayfa daha açılacak. 1909 yılında başlayan ve üzerinden 107 yıl geçen bu rekabet, geride sayfalara sığmayacak kadar çok hatıra bıraktı elbette.

Fanatizmin ve elbette sermayenin, futbolla günümüzdeki kadar içli dışlı olmadığı dönemlerde yüzleri gülümsetecek, iç burkacak, belki de yanağınızdan birkaç damla gözyaşının süzülmesine neden olacak pek çok hadise barındırır içinde bu derbi.

İşte Galatasaray - Fenerbahçe derbi tarihi...

1. Rekabet nasıl başladı?

Sene 1905'i gösterdiğinde ise ilk Türk futbol takımı olan Galatasaray kuruldu. Osmanlı döneminde ülkeye bürokrat kazandırmak için yapılandırılan Galatasaray Lisesi'nde Ali Sami Yen adındaki öğrenci ilk futbol ateşini yakıyordu. Boğazın diğer yakasında ise ilk futbol kulübü 1907'de Fenerbahçe ile kuruluyordu. Dünyanın en büyük derbileri arasında gösterilen bu rekabet, tarihinde birçok ilginç olaya da tanık oldu. 106 yıllık rekabette ilk golü Galatasaraylı futbolcu Emin Bülent Serdaroğlu attı. 17 Ocak 1909'da "Papazın Çayırı" olarak adlandırılan yerde yapılan ilk maçı 2-0 kazanan Galatasaray, rakibinden ilk yedi maçta gol bile yemedi. Fenerbahçe, Galatasaray karşısında ilk golü ve galibiyeti, rekabetteki sekizinci randevuda elde etti. 4 Ocak 1914'te Union Club sahasında yapılan İstanbul Ligi maçını 4-2 kazanan Fenerbahçe, böylece rakibi karşısında yaklaşık beş yıl süren suskunluğuna da son vermiş oldu. Sarı-lacivertli takım adına Galatasaray'a tarihteki ilk golü ise Hasan Kamil Sporel attı.

2."3 renkli" forma

1911 yılında Galatasaray ilk Avrupa turnesine çıkarken, kadrosunu Fenerbahçe'den Galip ve Bekir ile takviye ederken, 1921'de de yine Avrupa'ya giden Galatasaray kadrosunda Fenerbahçeli Galip Kulaksızoğlu, Zeki Rıza Sporel ve Bekir Refet yer alıyordu. O günlerde kulüplerin tek geliri biletlerdi. Bu nedenle İstanbul takımları davet ettikleri Avrupalı takımlarla özel maçlar yaparak bütçelerini denkleştirirlerdi. İki kulüp, maç için gelen yabancı takımlarla birer defa karşılaştıktan sonra, üçüncü maça Galatasaray - Fenerbahçe karması halinde çıkıyorlardı. Giydikleri forma ise ortası sarı, bir yanı lacivert, diğer yanı kırmızı olmak üzere 3 renkten oluşuyordu.

3.Fenerbahçe dergisinde Galatasaraylılar!

Eski yıllarda yaşanan en ilginç olaylardan birisi ise 1950'li yıllarda çıkan "Öz Fenerbahçe Dergisi"nde yer alan "Galatasaraylılar" sayfası. Galatasaray haberlerinin, hatta marşlarının yer aldığı bu sayfalar uzun yıllar yayınlandı. Özel bir sayfa ayrıldığı gibi, yine bu derginin birçok kapağında da Gündüz Kılıç misali Galatasaraylı bir futbolcunun tam sayfa fotoğrafı bulunuyordu.

4.Yangın felaketi

7 Haziran 1932'de Fenerbahçe Spor Kulübü'nün yaşadığı yangın felaketi ile birlikte, merkez binanın yanı sıra kulübün hemen hemen tüm mal varlığı da yanmıştı. Fenerbahçe, daha önceden maç anlaşması yapılan Selanik Mutteliti ile oynanacak olan maç iptal edilmemiş, ne var ki maça da borç aldıkları formalarla çıkılacağı da kesinleşmişti.

Fenerbahçe Yangnı Fenerbahçe Yangnı Fenerbahçe Yangnı

Fenerbahçe Stadı'nda maçın başlamasına saatler kala, Yunan takımına maçın iptalini bildirmek için ise artık çok geçti... Bu kara bulutlar arasında ne yapılacağı düşünülürken, kapı açılmış, içeri; önde Galatasaray kaptanı Aslan Nihat (Bekdik) olmak üzere Galatasaray'ın, altı ünlü futbolcusu girivermişti... Aslan Nihat, üzgün Fenerbahçeli futbolculara bakarak şöyle demişti; "Bu kara gününüzde sizi yalnız bırakamazdık. Bizleri de aranıza kabul ederseniz, ben ve takım arkadaşlarım bu maçta sizlerle birlikte Fenerbahçe forması altında oynamaya hazırız". Takım kurmakta zorlanan Fenerbahçeli futbolcular, bu nazik teklifi teşekkürle kabul etmiş ve maç, Galatasaray takviyeli Fenerbahçe'nin, Selanik Mutteliti'ni, 4-0 yenmesiyle sonuçlanmış, günün hasılatı olan 910 Lira ise Fenerbahçe Kulübü'nce Kızılay'a bağışlanmıştı.

5.Yarım kupanın hikayesi

Tarih 30 Mart 1958 tarihinde oynanan maç tarihte ilk defa rastlanan bir olaya sahne oldu. Mülkiyeliler Birliği'nin Başbakan Adnan Menderes adına düzenlediği müsabakada Galatasaray ve Fenerbahçe, Başvekil Kupası için yarışıyordu. Maçın 90 dakikası, Şirzat Dağcı ve Metin Oktay'ın karşılıklı golleriyle 1-1 sonuçlandı. Maçta uzatmalara geçildi. Ancak hava karardığı için uzatmaların ikinci devresi oynanamadı.

Yarım Kupa

Beraberlik sonrasında takımlara maçın tekrarlanması teklif edildi, ancak kaptanlar Turgay ve Naci dostça biten mücadelenin sonunda, kupanın ikiye bölünerek her iki takıma paylaştırılmasını teklif etti. Bu fikir, Başvekil Adnan Menderes ve kulüp başkanları tarafından da kabul edilince iki kaptanda kupanın yarısını alarak müzelerine götürdü.

Yarım Kupa

 

6.Yağmur altında derbi 

Galatasaray Fenerbahçe arasındaki maçlarda en az seyirci 17 Kasım 1922'deki karşılaşmaya geldi.
İttihat Sahası'nda şiddetli yağmur altında yapılan ve hakem Fethi Tahsin Başaran'ın şemsiyeyle yönetmek zorunda kaldığı maçı, tamamı biletsiz 14 kişi izledi.

En az seyircili maç

21 Eylül 2003'te İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yapılan lig maçını ise 70 bin 125 seyirci izlerken, bu rakam, rakipler arasındaki bir maçı izleyen seyirci sayısındaki rekor olarak tarihe geçti.

Galatasaray Fenerbahçe seyirci rekoru

7.En çok forma giyen

Galatasaray  Fenerbahçe maçlarında en çok oynama rekoru Turgay Şeren'e ait. (A) Milli Takım ve Galatasaray'ın unutulmaz kalecilerinden Şeren, sarı-kırmızılı kaleyi 55 kez Fenerbahçe'ye karşı korurken, rekabette en çok forma giyen futbolcu unvanını elinde bulunduruyor.

Turgay Şeren

8.Yıllar süren galibiyet hasreti

Ezeli rakipler, rekabetin bazı dönemlerinde birbirlerine karşı galibiyet alma bakımından üstünlük kurmakta zorlandı. Galatasaray üst üste 18, Fenerbahçe ise 11 maçta galip gelemedi. Sarı-kırmızılı takım, 17 Mayıs 1942'de 3-1 kazandığı maçın ardından tam 18 maç galip gelemedi ve 19'uncu maçta 1 Aralık 1946'da sahadan 1-0 galip ayrıldı. Sarı-lacivertliler ise 20 Kasım 1949'da 2-0 kazandığı maçın ardından üst üste 11 maç galip gelemedi ve 22 Şubat 1953'de taraftarlarına Galatasaray galibiyeti armağan edebildi.

9.En çok golü onlar attı

Galatasaray Fenerbahçe arasındaki 107 yıllık rekabette en fazla golü, Fenerbahçeli Zeki Rıza Sporel attı. Sporel, Galatasaray'a karşı oynadığı 42 maçta, toplam 27 kez rakip fileleri havalandırdı. Galatasaraylı Metin Oktay'ın ise rekabette 19 golü bulunuyor. Bu arada, iki takımda da forma giyen Tanju Çolak'ın da 14'ü Galatasaray, sekizi Fenerbahçe formasıyla olmak üzere rekabette toplam 22 golü var.

529cca5199c7dd12440006b0_1413496709153_480 673260

10.Her iki formayı da giyenler

Galatasaray Fenerbahçe rekabetinde, şimdiye dek birçok oyuncu futbolculuk hayatında iki formayı da giyme şansını buldu. Bu futbolcular şöyle: Raşit Çetiner, Güngör Tekin, Erdoğan Arıca, Engin Verel, Mehmet Oğuz, Erhan Önal, Arif Kocabıyık, İlyas Tüfekçi, Tanju Çolak, Semih Yuvakuran, Selçuk Yula, Hasan Vezir, Benhur Babaoğlu, Elvir Boliç, Sedat Balkanlı, Saffet Sancaklı, Ahmet Yıldırım, Sergen Yalçın, Emre Aşık, Fatih Akyel, Elvir Baliç, Haim Michael Revivo, Abdullah Ercan, Mehmet Yozgatlı, Stjepan Tomas, Servet Çetin, Emre Belözoğlu, Caner Erkin, Kazım Kazım, Mehmet Topal, Olcan Adın.

11.Tek maçla tarihe geçenler

Galatasaray  Fenerbahçe maçlarında şimdiye dek bir maçta bir futbolcu tarafından atılan en fazla gol, dört olarak gerçekleşti. Galatasaraylı Celal İbrahim, Cemil Gürgen ve Metin Oktay ile Fenerbahçeli Zeki Rıza Sporel, rakip filelere bir maçta dörder gol atma başarısını gösterdi.

12.En gollü Galatasaray - Fenerbahçe maçları

Galatasaray Fenerbahçe arasındaki en gollü maçlarda, penaltılar dışında sporseverler toplam 8'er gol gördü. 5 Haziran 1983 tarihinde Ali Sami Yen Stadı'nda yapılan lig maçında, ezeli rakipler 4-4 berabere kaldı.
İki takım arasında 2000-2001 sezonunda, 7 Şubat 2001'deki Türkiye Kupası yarı final karşılaşması da 4-4 berabere sonuçlandı.

13.Tarihe geçen en farklı maç

İki takım arasındaki 107 yıllık Galatasaray Fenerbahçe rekabetinde en farklı skorlu galibiyeti, 7-0'lık sonuçla Galatasaray aldı. 12 Şubat 1911'de İstanbul Ligi'nde yapılan maçı, Galatasaray 7-0 kazanmıştı.

14.Yarıda kalan maç ve tarihi kavga

Büyük rakipler, Galatasaray Fenerbahçe'nin 23 Şubat 1934 tarihinde yaptıkları İstanbul Ligi maçı futbolcular arasında çıkan büyük bir kavga nedeniyle yarıda kaldı.

Yarıda Kalan Maç
Taksim Stadı'nda yapılan maçın 60. dakikasında Galatasaraylı Kadri Dağ'ın, Fenerbahçeli M.Reşat Nayir'e attığı tekme ve Kadri'nin üzerine doğru koşan Fenerbahçeli Fikret Arıcan'ın, Galatasaraylı Tevfik tarafından kucaklanıp, saha kenarına atılmasıyla saha bir anda karıştı. İki takım oyuncuları arasında başlayan kavgaya tribünlerdeki seyirciler de katılınca, olaylar iyice büyüdü. Yarıda kalan Galatasaray Fenerbahçe maçının ardından toplanan "Mıntıka Futbol Heyeti", Türk spor tarihinin en ağır cezalarından birisini verdi ve Fenerbahçe'den 9, Galatasaray'dan 8 futbolcu olmak üzere toplam 17 futbolcuyu uzun süreli cezalandırdı.

15.Tarihten yapraklar

Şevki Şenlen, Raşit Çetiner, İlyas Tüfekçi, Hasan Vezir, Saffet Sancaklı ve Tanju Çolak hem Galatasaray hem de Fenerbahçe formasıyla rekabette gol atma sevinci yaşadılar.

16.Ezeli rekabet, ebedi dostluk

Ezeli rakiplerin 107 yıllık geçmişinde pek çok centilmenlik gösterileri yaşandı. İki takım arasındaki rekabette futbolcu ve yöneticilerin centilmence davranışları, bu zevkli mücadeleye renk kattı.
Spor tarihçilerinin derlemelerine göre, rakiplerin birbirleriyle yapacakları bir maç öncesinde, Fenerbahçe Başkaptanı Galip Kulaksızoğlu, Galatasaraylılara, "Oberle kardeşler hasta, Hasan da sakatlanmış. Sizi karşımızda eksik kadroyla görmek istemiyoruz. Dilerseniz maçı erteleyelim" diye haber göndererek, maçın ertelenebileceğini iletti.
Fenerbahçe'nin bu önerisini kabul eden Galatasaray, oyuncuların iyileşmesinden sonra, 20 Ekim 1914'te yaptığı erteleme maçında sarı-lacivertli rakibini 6-1 yendi.

Kaynak: AA, Sporcope